Biblioteka
Roman Brandstaetter (1906-1987)
powrot
Roman Brandstaetter (1906 - 1987)
Katolicki pisarz, dramaturg, poeta, tłumacz.

Roman Brandstaetter urodził się 3 stycznia 1906 r. w Tarnowie w żydowskiej rodzinie inteligenckiej, jako syn Ludwika i Marii z domu Brandstaetter. Jego dziadek Mordechaj Dawid, uznany prozaik hebrajski, autor opowiadań i nowel tłumaczonych na język angielski, niemiecki i rosyjski - wywarł silny wpływ na swojego wnuka. Roman uczęszczał do I Gimnazjum im. K. Brodzinskiego.
Egzamin dojrzałości złożył w 1924 r. w Krakowie i w tym samym roku studia z zakresu filozofii i filologii polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W czasie studiów zadebiutował wierszem pt. "Elegia o śmierci Sergiusza Jesienina" (1926). W 1928 r. wydał u Gebethnera i Wolfa pierwszy tomik poezji zatytułowany "Jarzma". Po otrzymaniu dyplomu, w latach 1929-1931 przebywał w Paryżu jako stypendysta, prowadząc badania nad działalnością społeczno-polityczną Adama Mickiewicza. Owocem jego paryskich studiów był tytuł doktora filozofii, który otrzymał w 1932 r. Po powrocie do kraju zamieszkał w Warszawie i zajął się pracą literacką i publicystyczną, drukując utwory i artykuły w "Miesięczniku Żydowskim" i "Kurierze Literacko-Naukowym". W 1935 r. Brandstaetter odbył podróż do Turcji, Grecji i Palestyny. Wtedy po raz pierwszy zetknął się z ziemią przodków.

Po wybuchu drugiej wojny światowej udał się do Wilna, tutaj w 1940 r. poślubił Żydówkę Tamarę Karren, którą poznał jeszcze w Warszawie. Po kilkumiesięcznym pobycie w Wilnie, inwigilowany przez NKWD, Roman Brandstaetter wraz z żoną udał się do Palestyny, gdzie dzięki pomocy profesora Stanisława Kota otrzymał pracę w nasłuchu radiowym w Polskiej Agencji Telegraficznej w Jerozolimie. W latach 1941-1946 napisał sześć dramatów, w tym "Powrót syna marnotrawnego", jeden z najbardziej znaczących w jego twórczości. Pobyt Romana Brandstaettera w Jerozolimie był okresem przełomowym, tutaj bowiem nastąpiło jego przejście na katolicyzm, które on sam nazywał Spotkaniem. W 1946 r. opuścił Palestynę i przez Egipt udał się do Rzymu, przyjął chrzest i ożenił się z Reginą Wiktorówną (z żoną Tamarą rozstał się na mocy Przywileju św. Pawła). We Włoszech zainspirowany postacią św. Franciszka i pięknem Asyżu tworzył kolejne utwory ("Kroniki Assyżu", "Teatr Świętego Franciszka"). Tutaj też powstawały następne dramaty ("Noce narodowe", "Przemysław II").

Roman Brandstaetter do Polski powrócił w 1948 r. Zamieszkał w Poznaniu, gdzie został kierownikiem literackim Teatru Polskiego i Opery im. St. Moniuszki. W tym czasie był wiceprezesem Oddziału Poznańskiego ZZLP. W 1950 r. Brandstaetter opuścił Poznań i przeniósł się do Zakopanego, gdzie mieszkał przez 10 lat. Tu pełnił funkcjęprzewodniczącego Rady Kultury przy MRN oraz kontynuował swą pracę literacką. Powstały wtedy m. in. dramaty: "Ludzie z martwej winnicy", "Milczenie", "Kopernik" i inne utwory poetyckie. Podjął się również tłumaczeń dzieł Shakespeare'a ("Hamlet", "Król Ryszard III").
Za całokształt twórczości literackiej Roman Brandstaetter otrzymał w 1958 r. Nagrodę im. W. Pietrzaka. W 1960 r. powrócił do Poznania i poświęcił się wyłącznie twórczości literackiej. Powstały kolejne dramaty ("Medea", "Zmierzch demonów"), tomiki poezji ("Pieśń o moim Chrystusie", "Hymny Maryjne") kontynuował przekłady dzieł Shakespeare'a oraz rozpoczął cykl przekładów poematów biblijnych z języka hebrajskiego i podjął się tłumaczenia Nowego Testamentu.

W twórczości Brandstaettera na uwagę zasługuje czterotomowa powieść "Jezus z Nazaretu", w której autor zawarł głębię swoich przeżyć religijnych, niezachwianą i żywą wiarę w Jezusa - oczekiwanego Mesjasza. Przez wszystkie lata Brandstaetter współpracował z pismami katolickimi, publikując na łamach: "Kierunków", "Przewodnika Katolickiego", "W Drodze", "Niedzieli", "Gościa Niedzielnego" i "Tygodnika Powszechnego". Otrzymał wiele nagród literackich m. in.: Nagrodę Fundacji A. Jurzykowskiego w Nowym Jorku za całokształt twórczości oraz za przekłady dzieł Shakespeare'a (1970), Nagrodę Polskiego PEN Clubu za wybitne osiągnięcia w dziedzinie przekładu z języka hebrajskiego (1973), Nagrodę Literacką im. J. Kasprowicza (1981), Nagrodę im. Bł. Brata Alberta (1985), Nagrodę im. G. von Herdera (1987).

Roman Brandstaetter zmarł na zawał serca 28 września 1987 r. w Poznaniu. W "Domu św. Jacka" na Jamnej k./ Zakliczyna, przyjaciel pisarza, dominikanin o. Jan Góra poświęcił pisarzowi jeden z pokoi, eksponując w nim wiele pamiątek związanych z twórcą.

Biblioteka Polskiej Misji proponuje trzy pozycje książkowe Romana Branstaettera:
- Jezus z Nazaretu Tom I - IV
- Patriarchowie
- Prorok Jonas
 

Polska Misja Katolicka, Stilleweg 12B, 30655 Hannover
Webmaster: Krzysia Rzepka
Webdesign & Bildbearbeitung: Jolanta Broda
© 2002, wykonawcy. Wszelkie prawa zastrzezone.